Quotessence
Home / Authors / Johan Op de Beeck Biography

Johan Op de Beeck Biography

Author

Related Quotes

“Ik ontdekte dat er twee Leopolds bestaan. Hij had een januskop, hij was een man met twee gezichten die over zichzelf in de derde persoon sprak. Je hebt de Leopold II die we leerden kennen als koning der Belgen (1865-1909) en de soeverein van Congo-Vrijstaat (1885-1908), soms twee totaal tegengestelde figuren. Het Congo-verhaal verdonkeremaant vandaag dat hij voortdurend gefocust was op het overleven van België.”

CongoLeopold IiBelgisch CongoCongo Vrijstaat
Book:Leopold II: Het hele verhaal
Create image

“Het hart van Afrika belandde pas later, bijna stoemelings, in zijn schoot. Toen de Britten ontdekkingsreiziger Henry Morton Stanley wandelen stuurden, huurde hij hem in om handelsposten naast de huidige Congostroom in te palmen. Op zijn kenmerkend sluwe manier – zijn vader vergeleek hem als kind al met een vos die eerst alle opties onderzoekt voor hij de rivier oversteekt – bleef hij er de koloniale grootmachten een stapje voor.”

CongoLeopold IiHenry Morton Stanley
Book:Leopold II: Het hele verhaal
Create image

“Ik heb het geschreven contract tussen de van Leopold II en Tippo Tip opgenomen in mijn boek. Het is een uniek document. Het zegt alles over de toenmalige krachtsverhoudingen in Afrika. De slavenlegers waren sterker op dat moment. Omwille van realpolitik sloot hij daarom een verbond met de duivel. Hij benoemde Tippo Tip zelfs tot gouverneur van Stanley Falls. Hypocriet was dat. Op hetzelfde moment ijverde hij hier arm in arm met de Franse kardinaal Lavigerie tégen de slavernij. Uiteindelijk maakte hij daar ook wel komaf mee, maar de weg ernaartoe liep niet over rozen.”

CongoLeopold IiHenry Morton StanleyTippu TipTippo Tip
Book:Leopold II: Het hele verhaal
Create image

“Over Anversoise en ABIR valt nog een boekje open te doen. Leopold II zat in die maatschappijen mee aan de kassa, maar de Antwerpse zakenmilieus lieten er dingen gebeuren die Leopold II choqueerden. Anversoise-directeur Louis Liebrechts werd door een Belgische magistraat een ‘vulgaire moordenaar’ genoemd ‘die met zijn pistool de chefs afknalde van dorpen die niet voldoende rubber opbrachten’. Anversoise-topman Alexandre de Browne de Tiège werd daarom door Leopold II de mantel uitgeveegd. Voor mij staat het buiten kijf dat de toenmalige Belgische zakenwereld mee verantwoording droeg. Wat er in Congo gebeurde, overstijgt de figuur van Leopold II alleen. Toch was het de fout van de koning dat hij naast de exploitatie ook de politionele ordehandhaving aan ze overliet, een abdicatie van de staat.”

CongoLeopold IiAntwerpenCongo VrijstaatKamer Van KoophandelAnversoiseAntwerpse Kamer Van KoophandelVoka
Book:Leopold II: Het hele verhaal
Create image

“De kritiek op Leopold II kwam dikwijls van de Angelsaksische kant, die zo niet hoefde te praten over hun eigen smerige winkel. Het afhakken van handen van doden door soldaten om munitiegebruik te verantwoorden bijvoorbeeld, was een verminkingspraktijk die ook de Britten toepasten in Sierra Leone, de Duitsers in Kameroen, Fransen in Brazzaville enzovoort.”

EnglandCongoLeopold IiCongo VrijstaatGroot Brittannië
Book:Leopold II: Het hele verhaal
Create image

“Leo­pold II kun je niet verwijten dat hij het vruchtgebruik van de Koninklijke Schenking verankerde in het Belgisch patrimonium, om te vermijden dat zijn na­zaten het naar het buitenland zouden brengen. Toch blijven zijn volledige financieringsstromen van Congo naar België, en omgekeerd, een imbroglio waar de grootste wetenschappers zich het hoofd over hebben gebroken. Als deze generatie politici dat in kaart wil brengen, vrees ik dat ze er onvoldoende tijd voor zullen hebben.”

CongoBelgiëBelgisch CongoCongo VrijstaatKoninklijke SchenkingLeo Pold Ii
Book:Leopold II: Het hele verhaal
Create image

“Toen hij aan de macht kwam, bestond België pas 35 jaar… We waren toen een zeer frêle entiteit, in een Europese context van Frans-Pruisische oorlogen, en kenden in het binnenland sociale revoltes. Leopold II had daarom als tienjarige al een passie voor politiek en aardrijkskunde. Als twintiger probeerde hij zijn vader al te overtuigen om Nederland en Luxemburg met geweld te annexeren! Onze prille monarchie was vanuit haar underdogpositie gefocust op overleving, ook van zichzelf.”

Leopold IiNederlandFrans Pruisische Oorlogen
Book:Leopold II: Het hele verhaal
Create image

“Hij werd zwaar tegen zijn zin uitgehuwelijkt aan de Oostenrijkse Marie Henriëtte van Habsburg-Lotharingen. Zijn vader koos liever een familiale verbintenis met de Habsburgers als bescherming tegen Frankrijk dan geluk voor zijn zoon, die daarom zijn hele leven overspel zou plegen met courtisanes. Met Marie Henriëtte kreeg hij wel drie dochters en één zoon, Elias. Die overleed tragisch op 9-jarige leeftijd in 1869, waardoor hij het land geen troonopvolger kon schenken. Leopold II was er kapot van. Door die gebeurtenis beet hij zich volledig vast in zijn droom die al deels gestalte kreeg tijdens reizen die hij als jongeman maakte, van Egypte tot Ceylon. Een zoon zou hij zijn land niet kunnen nalaten, maar wel een kolonie.”

Leopold IiBelgisch CongoCongo VrijstaatKolonialismen CongoKolonie
Book:Leopold II: Het hele verhaal
Create image

“Eerst samen met zijn vader, dan als koning, probeerde hij tot 51 keer toe kolonies te verwerven, van de Faroër-eilanden tot Borneo, Formosa (het huidige Taiwan) en in Latijns-Amerika waar zijn zus Charlotte keizerin van Mexico was voor ze werd verdreven. Hij was voor zijn tijd visionair, en wilde stoomboten laten varen tussen Antwerpen en Shanghai via het Suez-kanaal dat hij ter plaatse ging bewonderen. Hij voorspelde toen eigenlijk al de globalisering die we nu kennen.”

Leopold IiBorneoAntwerpenGlobalismeFaroër EilandenFormosaShangaiSuez Kanaal
Author:Johan Op de Beeck
Create image

“The criticism of Leopold II often came from the Anglo-Saxon side, who thus did not have to talk about their own dirty path. Chopping off the hands of dead soldiers to justify ammunition use, for example, was a mutilation practice also used by the British in Sierra Leone, the Germans in Cameroon, French in Brazzaville and so on.”

United StatesLeopold IiBritish EmpireAmerican EmpireBritish ColonialismEnhlandGreat Britton
Book:Leopold II: Het hele verhaal
Create image

“Eigenlijk had Leopold II op jonge leeftijd al zijn zinnen op China gezet, meer dan op Congo. In 1859, 1864 en 1872 ondernam hij al pogingen. Toen de verlichte mandarijn Li Hongzhang in 1896 naar Europa kwam om Duitsland en Engeland te bezoeken, liet Leopold II een van zijn mannen als een soort James Bond infiltreren in diens missie om hem te overtuigen naar België te komen. De mandarijn werd groots gefêteerd in Brussel. Dat eindigde in de aanleg van 1.321 kilometer spoorweg in China met Belgische inbreng én handelsrelaties.”

ChinaLeopold IiTianjin
Book:Leopold II: Het hele verhaal
Create image